Schizofrenia

Termin „schizofrenia” obejmuje wiele zespołów chorobowych o niejednolitych czynnikach etiologicznych, charakteryzujących się zaburzeniami procesów myślenia, reakcji emocjonalnych i zachowania. Częste są urojenia i omamy. Przebieg jest zwykle przewlekły. Zaniechanie leczenia daje efekt schizofrenicznego stanu ubytkowego,(schizofrenię rezydualną), czyli znamienny defekt psychiczny, społeczny i zawodowy.

Choroba występuje stosunkowo często – nieco poniżej 1% każdej populacji we wszystkich geograficznych i kulturowych regionach świata . Jest niezmienna, bez względu na to czy badano populację w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Rosji czy w Chinach, na prymitywnych obszarach Afryki czy południowo-wschodniej Azji, w kapitalizmie i w komunizmie, wśród katolików i ateistów. Przyczyna nie jest ustalona, choć badania wskazują na istnienie uwarunkowań genetycznych, zaburzeń biochemicznych w metabolizmie monoamin w mózgu oraz czynników środowiskowych , które prawdopodobnie wyzwalają objawy chorobowe u osób predysponowanych.

Główne objawy schizofrenii:

1.Zaburzenia myślenia – osoba chora nie jest zdolna porządkować napływających informacji i postrzegać ich w sposób zgodny z logiką Niezdolność dokonywania właściwej oceny rzeczywistości i wynikające z tego fałszywe przekonania tłumaczą w dużym stopniu dziwaczne myśli i będące ich wynikiem nieadekwatne zachowania emocjonalne chorego.

2.Zaburzenia emocji – spłycenie afektu lub nieadekwatność w określonej sytuacji. Wyrażane emocje nie odpowiadają chwili, uczucia nie są tak silne jak dawniej. U chorych występuje zwykle brak napędu czy energii, pacjent staje się apatyczny, mało aktywny, niezdolny do skoncentrowania się na zwykłych zajęciach.

3.Zaburzenia czynności ruchowych – bezruch, ruchy dziwaczne, częste manieryzmy, mutyzm( nie wypowiadanie słów), osłupienie.

4.Urojenia – fałszywe przekonania, będące w sprzeczności z uwarunkowaniami kulturowymi oraz intelektem chorego, nie poddające się logicznej argumentacji.

5.Omamy – zaburzenie postrzegania zmysłowego. Odbieranie czegoś, co nie istnieje obiektywnie. W zależności od rodzaju narządu zmysłu wyróżniamy:

  • omamy słuchowe – dana osoba czuje, że jej własne myśli są wypowiadane na głos lub rozbrzmiewają echem. Myśl jest własna lecz uzewnętrzniona; zdaje się pochodzić z zewnątrz. Jak to tłumaczyć? Otóż impulsy nerwowe przemierzające dany szlak w ośrodkowym układzie nerwowym biegną niewłaściwym torem. Jeśli coś co jest w danym momencie myślą, wpada na szlak nerwowy związany z procesem słyszenia i wywodzący się z ucha wewnętrznego, wówczas mózg interpretuje je jako impulsy słuchowe. Inny rodzaj to omamy polegające na tym, że chory słyszy rozmowę, głosy mówiących do siebie ludzi lub inne dźwięki, np. muzykę. Treść „posłyszanych” rozmów jest zwykle dla chorego negatywna i wyzwala w nim lęk. Oczywiście i w tym przypadku myśli powstają w mózgu lecz są interpretowane jako pochodzące z zewnątrz, bardzo realistyczne. Podejmowana jest często walka z rzekomymi rozmówcami z otoczenia „prześladowanego”. Trzeci rodzaj halucynacji słuchowych to głosy, które zwracają się do pacjenta i mówią mu co ma robić i kierują jego życiem.
  • omamy wzrokowe polegają na widywaniu grożących postaci lub obiektów o zniekształconych kształtach. U pacjenta wywołują często przerażenie.
  • omamy węchowe lub smakowe –prowadzą do przekonania, że ktoś zatruwa żywność.
  • omamy dotykowe – chory jest przekonany, że ktoś go dotyka lub coś pełza po jego skórze.

6.Uogólniony rozpad i stopniowe zubożenie osobowości – zaburzenia przeżywania jaźni (poczucia własnego ja), niesprawność w porozumiewaniu się z otoczeniem, współpracy z otoczeniem co prowadzi do ograniczenia z nim kontaktu aż do całkowitego zerwania więzi (autyzm), ograniczenie sposobu wyrażania emocji, zainteresowań, potrzeb. Następuje głęboka zmiana tożsamości oraz utrata zdolności odgrywania ról społecznych.

7.Brak jakichkolwiek zaburzeń świadomości – pacjent nie ma omdleń, śpiączki, stanów pomrocznych.

  • W zależności od zespołu objawów, które dominują wyróżniamy następujące postacie schizofrenii:
  • a)Hebefrenia. Główną cechą są zaburzenia myślenia, z urojeniami i omamami. Początek choroby występuje zwykle pod koniec okresu dojrzewania.
  • b)Katatonia. Dominują zaburzenia czynności ruchowych i zachowania.
  • c)Schizofrenia paranoidalna. Objawem wiodącym są zwykle urojenia, szczególnie o charakterze prześladowczym. Choroba zaczyna się najczęściej w wieku dorosłym; osobowość jest zaburzona w mniejszym stopniu niż w innych postaciach schizofrenii.
  • d)Schizofrenia prosta, w której główną cechą jest utrata napędu i spłycenie emocjonalne.
  • e)Schizofrenia rezydualna. Stan będący późnym następstwem schizofrenii, wspólny dla wszystkich jej typów, polegający na spłyceniu emocjonalnym i braku napędu, z zaznaczonym zaburzeniem osobowości.

Leczenie: Opiera się głównie na stosowaniu leków przeciwpsychotycznych i wsparciu ze strony osób bliskich. .Bezwzględnie należy przestrzegać zaleceń lekarskich co do dawek i długości farmakoterapii. Pewną rolę w stanach ostrych odgrywają elektrowstrząsy. Bardzo istotna jest rehabilitacja długoterminowa i staranne ambulatoryjne prowadzenie pacjenta uwzględniające sytuację w jego środowisku. Stwierdzono, że silny negatywny wpływ emocjonalny na chorego ze strony tych, z którymi przebywa, jest przyczyną zwiększonego pobudzenia kory mozgowej u niego. Jak wynika z badań w przypadku osób, które wracają po leczeniu szpitalnym do negatywnie nastawionego środowiska, a jednocześnie przestają przyjmować leki, nawroty stanowią 90%; w przeciwnym przypadku – 15%.

Rokowanie, jeśli chodzi o ustąpienie ostrego epizodu schizofrenii, jest dobre. Pacjenci w większości przypadków powracają do wcześniejszej aktywności zawodowej, stosując terapię podtrzymującą. Rokowanie jest mniej pewne w sytuacjach, gdy objawy są bardzo nasilone, dochodzi do częstych nawrotów, dana postać choroby nie poddaje się terapii lub leki podawane są niesystematycznie, najbliżsi odrzucają chorego, albo społeczeństwo stygmatyzuje go i spycha na życiowy margines.

Lek. Ewa Węgier-Szewczyk

Internista, Psychiatra, Spec. Med. Rodz.

NZOZ PIOMED Kalisz

http://www.piomed.pl

Komentowanie zablokowane.

Komentowanie zablokowane.