Anorexia nervosa czyli jadłowstręt psychiczny

 

Anoreksja

Niechęć lub nawet wstręt do jedzenia mogą mieć przyczyny zarówno psychiczne jak i somatyczne. U osób dorosłych bardzo często wywołują ten stan: stres, zaburzenia hormonalne lub gastryczne. Natomiast u młodzieży na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia nerwicowe (przejaw buntu lub agresji w stosunku do rodziców, zakłócone relacje domowe: dominująca matka-pozbawiona poczucia własnej wartości córka) oraz wpływ mediów na kształtowanie idealnej sylwetki i stylu życia. Ze szczupłą sylwetką kojarzony jest wzorzec zarówno urody jak i sukcesu życiowego, lepszej wydolności fizycznej i umysłowej. Istotne znaczenie ma także zmiana stereotypu funkcjonowania kobiety, realizacji ambicji zawodowych, rozwoju intelektualnego, przy jednoczesnym zachowaniu tradycyjnych cech kobiecości. Różnorodność oczekiwań dotyczących odgrywanych ról staje się często źródłem mniej lub bardziej uświadamianych konfliktów, w których zachowanie kontroli nad wagą ciała staje się często jedynym czynnikiem stabilizującym rzeczywistość.

Częstość występowania jadłowstrętu psychicznego jest 10 razy większa u kobiet niż u mężczyzn. Częściej również chorują osoby z lepiej sytuowanych grup społecznych, charakteryzujące się bardzo wysokim poziomem aspiracji oraz wysokim poziomem tłumionej agresji. Pojawia się zwykle w drugiej dekadzie życia ( około 17 roku życia)

Najbardziej charakterystyczne objawy anoreksji to chorobliwy lęk przed nadwagą, który jest w pewnym sensie pochodną fałszywego obrazu samego siebie (osoba chora uważa się za dużo grubszą, niż jest w rzeczywistości), znaczący spadek masy ciała (powyżej 25% masy wyjściowej) oraz ustanie miesiączkowania u kobiet.

Dość często choroba zaczyna się prawdopodobnie wtedy, gdy nastolatka decyduje się przejść na dietę, ponieważ pojawiają się u niej obawy dotyczące własnego wyglądu zewnętrznego (strach przed otyłością). Uwagę rodziców powinna zwrócić nadmierna, wręcz obsesyjna koncentracja dziecka na dietach, kaloriach i ćwiczeniach fizycznych; różne sposoby ukrywania i wyrzucania nadmiaru jedzenia; prowokowania wymiotów i stosowanie środków przeczyszczających. Wkrótce niechęć do jedzenia znacznie się nasila, pacjent bardzo chudnie i słabnie, ale w przeciwieństwie do chorych somatycznie lub z depresją – chory na anoreksję jest przekonany o swoim dobrym stanie zdrowia i twierdzi, że jest pełen energii. W ten sposób funkcjonuje u niego mechanizm wyparcia – nie dopuszcza on do swojej świadomości faktu, że jest chory. Zakłócenia w percepcji uczucia głodu i sytości spowodowane zaburzeniami neuroprzekaźnictwa, utrudniają, podobnie jak lęk przed niekontrolowanym przytyciem, ewentualne próby zwiększenia ilości posiłku. Próby te pacjentki usiłują podejmować najczęściej w wyniku pogorszenia sprawności uwagi i pamięci, wyraźnych zmian zanikowych tkanek i w chwili zaniku miesiączki. Te niepowodzenia z kolei stają się źródłem utrwalonych zaburzeń depresyjnych.

Przebieg schorzenia jest przewlekły, ze średnim czasem trwania 5 lat. Stosunkowo najlepsze rokowanie mają osoby, u których objawy wystąpiły na początku okresu dojrzewania, w przedziale wiekowym 14-18 rok życia. Jak podają statystyki trwałe wyleczenie bez nawrotów jest u ok. 15% chorych; ok. 44% osiąga masę ciała z pogranicza normy, a miesiączka ma charakter nieregularny; stan zdrowia 25% chorych nie poprawia się.

Jadłowstręt psychiczny jest zaburzeniem psychicznym o największym ryzyku śmiertelności. Badania przeprowadzone u chorych pomiędzy 20-30 r.ż. wykazały, że w 18% choroba zakończyła się zgonem. Przyczyną śmierci było samobójstwo, nagła niewydolność krążenia lub zaburzenia elektrolitowe – niedobór potasu.

Leczenie: podstawowym celem w pierwszej fazie leczenia jest zapobieganie możliwemu zagrożeniu życia z powodu zaburzeń metabolicznych powstałych na skutek głodzenia się. Często wymaga hospitalizacji, karmienia sondą, specjalnie przygotowanymi odżywkami. Następnie należy konsekwentnie realizować plan terapii:

  • uzyskanie stopniowego przyrostu masy ciała,
  • leczenie powikłań somatycznych,
  • utrwalenie motywacji do leczenia,
  • edukacja w zakresie odżywiania,
  • korekta zachowań związanych z jedzeniem,
  • korekta objawów psychopatologicznych – zaburzeń samooceny, obrazu ciała, nastroju,
  • wsparcie lub terapia rodzin,
  • zapobieganie nawrotom

Bardzo dużą rolę w powrocie do zdrowia i utrwalenie prawidłowych reakcji ma psychoterapia indywidualna i grupowa. Terapia powinna zmierzać także do poprawy komunikacji w rodzinie.

Lek. Ewa Węgier-Szewczyk

Internista, Psychiatra, Spec. Med. Rodz.

NZOZ PIOMED Kalisz

http://www.piomed.pl

Komentowanie zablokowane.

Komentowanie zablokowane.